Warmikunapa centronpi voluntario kasqay experienciay

Experiencian chay pasante Hammou Mériam, psicólogo social y intercultural belga, Warmikunapa Wasinpi:

Warmikunapa Wasinpa llamkayninmanta qawarisqakuna:

Casa de la Mujerpa metanqa, llapa qari warmi maqanakuypi ñakariqkunaman (warmikuna, warmakuna, LGBTQI+ ayllu) mana maqanakuyniyuq kawsayta garantizaymi, chaynallataqmi yanapakuy hinaspa yanapay willakuyninkupi, chaynallataqmi qawarina qatipay social, psicológico, legal nisqa chaskinankupaq. Chayraykum kay organizacionqa achka yachayniyuq equipoyuq, iskay abogadokuna, iskay psicólogo, huk trabajador social, huk administrador, huk contador, iskay especialistakuna comunicacionmanta, chaynallataq directora, Miriam Suárez, payqa comunicacionkunapi yachayniyuqmi.

Warmikunapa Wasinpa kamachikuyninqa llapallan chaypi kaqkunapa organizasqa participacionninwanmi ruwakun. Victimakunataqa ñawpaqtaqa huk trabajador socialmi chaskikun, paymi chaninchan imayna kasqankuta. Paykunapa ruwayninkuqa, chay ñakariqpa perfilninta ruwaymi, imarayku chayamusqankumanta hamutaymi, chaynallataqmi huñuy información social, económica, cultural nisqakunata, chaykunam yanapanman chay víctimapa sasachakuyninkunata entiendenapaq. Chaymantaqa trabajador socialqa huknin psicólogowanmi cita ruwanqa. Yaqa llapan maqanakuypi ñak’ariqkuna huk llakikuypaq suceso ruwasqankuta qhawarispan, psicólogoq ruwayninqa huk sonqo tiyachiq pachata qoymi, willakuyninkutapas allinta uyariymi. Ñawpaq kaq sesión nisqapiqa generalmentem riman willakuy ruwaypaq wakichiypi, chaynallataqmi kallpanchana chay violenciamanta willakunanpaq. Sichus víctima aceptan denunciata ruwananpaq abusaqninkumanta chayqa, kay sesión psicológica nisqamantaqa directamente huk cita ruwakun huknin abogadowan. Abogadoq ruwayninqa kanqa testimoniokunata huñuymi, llapan pruebakunatapas huñuymi, chaywanmi proceso legalta qallarinqa.

Chaymantapas, Warmikunapa Wasinpiqa kanmi huk pakakuna wasi, chaytaqa Marvin sutiyuq llamkaqmi purichin, paymi chay wasimanta, yanuna wasimanta, wasi allichaymanta ima encargakun. Kay pakakuna wasiqa kanmi yaqa 10 camayuq, bañoyuq, cocina compartidayuq, chaywanmi warmikunapas warmakunapas wasipi violenciawan utaq wasinkupi violenciawan peligropi tarikuqkuna chaypi qipakunmanku, manaraq unaypaq allichayta tarichkaptinku.

Warmikunapa Wasinqa, qari warmi kayninkupi maqanakuymanta achka asuntokunatam qawarin. Chiqapmi, qari warmi maqanakuyqa manam aswan riqsisqa wasipi maqanakuyllapichu, aswanqa wawakunata warmikunata rantikuypas (sexual, económico, órganokuna rantikuy, hukkunapas), warmi-qhari kayninkumanta utaq qari warmi kayninkumanta huchachakuykuna (violencia física wañuchiykama, chaymantapas), prostitución, aborto, hinaspa llapan huk violenciakuna Ley Boliviapi ​​listasqa 348. Kay kamachiypiqa 16 laya warmi-qhari maqanakuymi kan. Chayraykum Warmikunapa Wasinqa kimsa hatun llamkaykunapa muyuriqninpi ruwayninkunata organizan, sapakamatam huk organizacionpi kaq umallin, chaynapi llamkaykunata allinta rakinanpaq. Kaymi sapa proyectota sapaqchasqata hinaspa especializada nisqapi qawariyta atin, chaynapi tukuy ima sasachakuykunawan tupasqakunapa necesidades específicas nisqakunata huntananpaq. Chay proyectokunaqa kayhinatam organizasqa kachkan:

Warmikunapaq, LGBTQI+ ayllukunapaqpas qari warmi kaqlla kanankupaq maqanakuyqa, qari warmi kayninkupi maqanakuypi ñakariqkunaman yanapakuy psicológico nisqa quymi, willakuy ruwaypi yanapaymi, chaynallataqmi ayllukunapi qari warmi sapaqchasqa kasqankumanta riqsichiy. Kay componenteqa Fabiola Rojaspa ruwayninmi, payqa psicólogo socialmi hinaspapas supervisor de capacitación nisqallaymi.

- Wawakunata, warmikunata katunakunata atipana, chayka ñawpakmanta riman prostitución, comercial rantinakuymanta, chaypi wawakuna, warmikuna ima llakichishka kan. Kay llamkaytaqa Verónica Soliz umallin, payqa psicólogo comunitario hinaspa psicoanalista.

- Miray hinaspa warmi-qhari derechokunarayku maqanakuyqa, abortus, warmi-qhari wañuchiy, violación, tukuy laya huchakuna qhari warmi kayninmanta, miraymanta derechokuna sarunchakuymanta ima, astawanmi qhawarikun. Kay llamkaytaqa Ana Paula García sutiyuq abogada dirigiqmi.

Chayhinam, psicólogo utaq abogado hina profesional ruwayninkumanta aswantaqa, sapa proyecto kamachiqpas, proyectonkuwan tupaq concienciación, comunicación, víctima yanapakuy, chaynallataq eventokuna (conferenciakuna, huñunakuykuna, debatekuna, marchakuna, hukkunapas) kuskanchanankupaqmi. Hinallataqmi, "Alternativa" nisqa radiowan kuskachasqa kanku, chaymi Warmikuna Wasiman pertenecen. Kay tantanakuyka shuk radio estudiotami charin, kayka Bolivia mamallaktapi Santa Cruz llaktapimi willan. Sapa proyecto kamachiqmi sapan rimayta atin, Warmikunapa Wasinpi huk kaqkunawan, utaq invitadokunawan (huk organizacionkunawan, víctimakunawan, voluntariokunawan, hukkunawanpas). Puchuq pachaqa, Radio Alternativa nisqataqa Warmikunap Wasinmanta sapallan qhari Osvaldo Hurtado sutiyuq runam kamachin, payqa willanakuymanta yachaqmi, paymi feminista nisqamanta takikunata, conciencia nisqamanta rimaykunata, anti-sexismo nisqa willakuykunata, hukkunatapas willan.

Prácticasniymanta willakuyniywanqa, testifikayta atiymantaqmi achka asuntokunata kamachiy sasa kasqanmanta, huk organizacionpi mana ancha hatunchu, manataqmi achka oficial miembrokunayuqchu. Warmikunapa Wasinpi yaqa llapan warmikunam semanapi 40 hora masninta llamkanku; warmikunapa mañakusqankuqa achkam. Chay organizacionqa manan kanchu mosoq miembrokunata contratananpaq, huk chikanpiqa voluntariokunapin hap’ipakun llank’ayninta ruwananpaq.

Psicología ruway: 1.1.

Chay ñak’ariqkunawanmi entrevista terapéutica nisqakunata ruwarqani, Fabiola otaq Verónicawan kuska. Kaykunaqa sapakama tapukuykunam karqa, chaypim rimarqaku violenciapa ciclonmanta lluqsiy ruwaymanta. Achka kutipim chay maqanakuyqa tiempopa risqanman hina yapamanta rikurin. Casa de la Mujer llaqtaman hamuq warmikunaqa unayñan maqanakuypi tarikurqanku, yanapayta maskhanankupaq decidisqankuqa sapa kutillanmi tupan huk aswan maqanakuywan, chaymi huk tiempolla maqanakuypa ciclonmanta ayqekurqanku, kallpatataq huñurqanku yanapayta maskhanankupaq. Kay aypayqa manan suficientechu huk millay ciclomanta kacharinapaq, chaymi askha killakuna, otaq wakin runakunapaqqa watakuna. Chayraykun, warmikunaq kawsayninkuta wakmanta sayarichinankupaq, abusaq runakunaq kamachisqanmanta t’aqakunankupaq ima, hampiy llank’ay necesitakun. Kaymi típico patrón imachus aswan askha kay warmikuna experimentanku:

Chaymantapas, Verónica Solizpa mañakusqanman hinam, huk guiata ruwanaypaq, sesiones de terapia ruwanapaq, chaynallataqmi materialkunata huñunaypaq, chaynapi sesiones de psicoterapia nisqapi warmikunawan, paykunam violenciawan ñakarinku. Investigacionniypi, grupo terapia nisqa aswan allin terapia hina rikurirqa violencia de género nisqapaq. Ichaqa Verónica Solizpa mañakuyninqa sapakama terapiapaq huk pusaqmi karqa.

Verónicata tapurqani imaraykutaq Centro de Mujeres mana terapia de grupota qunchu. Kutichiyninqa karqan presupuesto nisqamanta hinallataq sasachakuymanta terapia de grupo nisqa sayarichiymanta, maypachachus actividades de atención primaria nisqakuna, ahinataq willakuy ruway, willakuy ruwaypi víctimas nisqawan kuska puriy, hinallataq seguridadninkuta qhawariy, huk hatun parte horariomantaña hap’inku. Sichus terapia de grupo nisqa qallarikunman chayqa, chaymanta hark’akuy ruwaykuna, chaykunapas Centro de Mujeres nisqapipas ancha allinmi, chaykunatan saqepunman. Kay situacionqa facil-llatan allichakunman aswan llank’aqkunawan, chayraykutaqmi aswan allin presupuestowan.

Ichaqa Warmikunapa Wasinmi Promotores Comunitarios nisqapaq yachachiykunata ruwan, chay warmikunaqa qari warmi kayninkumanta maqanakuywanmi ñakarichisqa kanku. Kay titulo simbólico América Latinapiqa riman huk warmikunata yanapay atiymanta, situaciones de violencia nisqapi, yachaspa procesos legales y sociales nisqakunata, chaykunam permiten denunciata ruwanankupaq. Fabiola, voluntarios nisqawan kuska, qallarichirqan huk curso de capacitación nisqa llapa warmikuna participayta munaqkunaq haykunanpaq, chaywanmi Promotor Comunitario nisqa kayta munaspa, chaywantaqmi huk warmikunapas maqanakuypi tarikuqkunata pusayta, yanapayta atispa. Hinallataqmi paykunawan kuska entrenamientokunapi participanaypaq oportunidadta tarirqani, chay qhepamanpas ñoqa kikiypas huk parte entrenamientota ruwanaypaqpas. Kay yachachiykunaka tantanakuypi rurakun, maykunapimi llakichishka warmikuna kawsan chaymanhina rurashka kan. Chay raykun huñupi allin takyasqa kashan, yachayqa huñupi ruwaykunawanmi ruwakun. Shinallatak shuk ruraykunaka, qari warmi llakikunata harkankapak, shinallatak yuyaykunata wiñachinkapakmi kan. Chayraykum warmikunaqa atinku kikinkumanta willakuyninkuta qutuwan utaq runakunapa qayllanpi willanankupaq, sichus condicionkuna saqiptinqa.

Chayraykum kay capacitación cursokuna ayllu promotorkunapaq iskay kutita allin ruwayniyuq. Hukninpiqa, paykunaqa atinkumanmi allin efectos nisqakunata tarisqankuta terapia de grupo nisqapi, kuska kawsasqankumanta experienciakuna cambiasqankuwan. Shuk ladumantaka, paykunapak kikin yuyayta sinchiyachinata, ushayta charinatapashmi, alli ruraykunawan, maqanakuykunata atipankapak, shinallatak shuktak warmikunata yanapankapak yanapaykunata yachanatapashmi sakin. Graywan Wegnerwan (2009), teoría de Tipificación Moral nisqankupi, mana allin unqusqakunap, allin kaq agentespa identidadninkuta riqsichirqanku; ñawpaq kaqmi daño chaskiq, ñak’arichisqa, qhepa kaqtaq allin qoq. Shinallatak, ayllullakta ñawpakman pushakkunapak yachachiywanmi warmikunaka paykuna kikinkuta mushuk riksinkapak ushayta charin. Paykunaqa purinku víctimas, violencia chaskiqkuna, pasivo qhawaqkuna, agentes positivos kasqankuman, huk warmikunata yanapaspa violencia ciclomanta kacharikunankupaq kikin yachayninkuwan. Victima nisqa kayninmi apamun control, atiy, vulnerabilidad nisqa chinkachiy yuyayta. Ichaqa, agentes positivos nisqa hina musuqmanta definisqankuwanmi, identidad de víctima nisqawan tupaq negatividad nisqamanta karunchakuyta atinku, hinaspam kikinkuta musuqmanta chaninchayta atinku, autonomía nisqatapas, atiytapas kutichipuspanku.

Ichaqa, Promotores Comunitarios nisqapaq yachachiyqa terapia de grupo nisqapa allin ruwayninkunatam ruwanman, ichaqa mañakuq warmikunallapaqmi servicio qusqa, chaymi yaqa llapan kay warmikuna allinta ayqirunku violenciapa ciclo nisqamanta. Chayraykun cheqaqtapuni ancha allin kanman, llapa warmikunaq, Warmikunaq Wasinman hamuqkunaman, qhari warmi maqanakuywan tupaq asuntokunamanta, huñupi terapia nisqa ruwayqa.

Chayraykun aswan hatun qolqeta tarina, chaywanmi Warmikunaq Wasinpi llank’aqkuna mosoq ruwaykunata ruwanqaku, chaykunan necesario warmikunaq wiñananpaq, paykunan kanku maqanakuypi ñak’arichisqa. Chaymantapas, ancha allinmi kay organizacionman huk warmikunata contratananpaq oportunidadta qoy, chaywanmi hunt’akunman chay hatun hinallataq puririq mañakuykunata, chaykunatan churanku Centro de Mujeres nisqapi.

Kikinpa experiencian:

Casa de la Mujerpi experienciaymi permitiwarqa warmikunawan llamkanaypaq, paykunam kawsayninkuta qunku violencia de género nisqawan maqanakunankupaq. Llapan equipoq llank’ayninwanmi rikurqani mana profesional ruwayninkullatachu hunt’asqankuta, aswanpas tukuy kawsayninkupi llank’asqankutan ruwashanku, chay llank’ayqa cheqaqtapunin paykunapaq importante.

Llank’ayninwan allinta yanapakuq warmikunapi anchata t’ikrakusqanmanta hawaqa, kay kallpachakuypa rurunkunaqa cheqaqtapunin rikukun Warmikunaq Wasinman hamuq warmikunaq kawsayninpi. La Guardia warmikunawan rimanaypaqmi oportunidadta tarirqani, Promotores Comunitarios hina yachachisqankupi. Kay warmikunaka ayllullaktapi Warmikunapak Wasita churanata munashkata rikuchirkakuna. Ñoqaq yuyaykusqayman hinaqa, kaymi rikuchin Warmikunaq Wasinqa manan allinchakunankupaqllachu, hinallataq aguantasqanku maqanakuymanta ayqekunankupaqllachu, aswanpas llapanmanta aswantaqa, huk warmikunawanpas kaqlla llank’ay ruwayta munasqankutan churarqan, paykunan qhari warmi maqanakuypi ñak’arinku.

Creeni ancha suerteyoq kasqayta kay asociacionpi llank’anaypaq, hinallataq huk equipowan llank’anaypaq, chaywanmi rikurqani warmikunata, runakunatapas yanapanaypaq, paykunan violencia de género nisqapi tarikunku, ichaqa Bolivia suyupi llapa runakunaq condicion política, social y económica nisqatapas cambiayta munarqani.

Kay tantanakuypa imaymana rurashkakunaka, Warmi Wasipak hatun yuyaykunata rikuchin. Chayqa huk sitio maypichus llamkay allin organizasqa kachkan, chaypim kachkan víctima yanapakuy, harkakuy, concienciay, chaynallataq ruwaykunapa organizacionninpas chay audiencia objetivo nisqapaq. Chayqa huk asociacionmi, llamkayninpi tukuy imayuq kayta atiq, tukuy qullqi sasachakuy kaptinpas. Tukuy imamanta aswantaqa, chaypiqa anchatam yacharqani. Pipas warmi-qhari kaqlla kay maqanakuypi experienciata tariyta munaqqa hamuspa Warmikunaq Wasinpi huk rato voluntario hina llank’ananpaqmi yuyaychani. Ichaqa, allinmi yuyaypi hap’inapaq, chay llank’ayqa compromisoyoqmi, tukuy sonqonwanmi necesitakun, chay asociacionta purichinapaq askha llank’anata qhawarispan.