Rosa Ribera Silva
Casa de la Mujer wasip Directora Ejecutivan
Pikunam kanchik
Kimsa chunka pichqa watamanta aswan, warmikunaq kallpachakuynin, chanin kay, kawsay yuyay
Feminista, autónoma, mana qullqipaq tantanakuy, 1990 watakunamanta pacha Santa Cruz de la Sierra llaqtapi llamk'aq.
Pikunam kanchik
Origen y trayectoria nisqa
Warmi Wasi nisqaqa mana qullqipaq warmi-qhari tantanakuymi, runap hayñinkunata kallpachanapaq, amachanapaq ima llamk'aq, warmikunap, warmi wawakunap, wayna sipaskunap hayñinkunata aswanta qhawarispa. Feminista nisqa qhawariypiqa, sistemas de dominación nisqakunatan t’aqwin, churan ima, aswantaqa patriarcado nisqakunata, chaykunan wiñaypaq wiñachin mana kaqlla kayta, maqanakuytapas.
Tukuy kawsayninpi, kay tantanakuyka tukuy ima ruraykunatami rurashka, kayka qari warmi llakikunata harkankapakmi kan, warmikuna kawsak runakunaman yanapay psicosocial y jurídico llankaykunata kushpa, justiciaman yaykuyta yanapankapak, shinallatak warmikunapak mana llakichishka kawsachun, kurkumanta imashina yuyaykunata rurachun.
Enfoque político y acción nisqa
Qallariymantapachan Warmikunaq Wasinqa takyasqa kashan huk espacio feminista autónomo hina, partido políticokunamanta mana t’aqasqa, chaywanpas anchatan llank’ashan transformación social nisqaman. Llank’ayninqa warmikunata afectaq askha sarunchakuykunata tapuypin sayarin, warmikunaq derechonkuna amachayta aswan chanin, chanin, democrático nisqa llaqta hatarichiywan tinkuchispa.
Proyección institucional nisqa
Kunanqa, Warmikunapa Wasinqa kallpanchachkanmi tukuy imapi intervención nisqa modelonta, servicios, defensa, yachaykuna paqarichiy ima kuskanchaspa, chaynapi allinta kutichinanpaq warmikunapa necesidadninkunata, violenciawan tarikuq. Plan Estratégico Institucional nisqanmi pusarin ruwayninkunata, derechonku hunt’asqa garantizasqa kananpaq.
Pikunachus kayku hinaspa imaynatam qhawayku
Principios y valores nisqakuna
Igualdad, mana sapaqchay
Kikin hayñikunata, pakta pakta pakta kawsaykunata, mana ima chikan chikan kashkata harkay.
Autonomía y autodeterminación nisqa
Warmikunapa derechonkuta riqsiy, kawsayninkumanta, cuerponkumanta, proyectokunamantapas mana qullqillapaq tanteanankupaq.
Mana maqanakuyniyuq kawsay
Tukuy rikchaq warmi-qhari puñuymanta, qari warmi kayninmanta ima maqanakuykunata chinkachinapaq compromiso.
Justiciaman, qhali kayman haykuy
Tukuypaq, allin qhawarisqa, qhari warmi kayninmanta mana t’aqakuq serviciokuna kallpachay, chaykunan garantizan derechokuna kutichipuyta.
Kawsaqpi iñiy
Warmikunapa kunkanta riqsispa, qawarinapaq, yanapanapaq qallariy hina.
Imaynatam qhawayku hinaspa ruwayku
Qhaway ñankuna hinaspa kamachiykuna
Kachay
Ima rurasqanchikta
Warmikunapa runa hayñinkunata, ashtawankarin mana llakichishka kawsayta hayñita, wasipi, ayllupi llakichishka warmikunata, wawankunatapash harkaywan, rikurayaywan, yanapay psico-jurídico, socialwan ima; hinaspapas capacitación nisqawan, procesos de defensa pública nisqawan ima, atiyniyoq kayman, warmikunaq llaqtamasin kayninta hunt’asqata ruwaspa, hinallataq patriarcal poder nisqa rimanakuykunata t’ijraspa.
Qaway
¿Maymantaq risunchik?
Warmikuna atiyniyuq, autónoma nisqa, sapankama hinaspa huñusqa llaqtayuq kasqankuta ruwaspa, tanteaypi yanapakuspa, justicia social nisqayuq, mana violenciayuq, mana sapaqchasqa sociedad nisqa hatarichinapaq yanapakuq.
Equipoyku
Equipowan tupay
Casa de la Mujerta sapa punchaw yanapakuq runakuna compromisowan, solvenciawan hinaspa quñiywan.
Miriam Suarez Vargas
Derechos Humanos Departamentota qhawaq — Directorio
Beverly Mamani Diaz
Administradora Ejecutiva — Administración
Norma Cava Haase
Contadora Ejecutiva — Administración
Elizabeth Cailloma Guzman
Administración
Verónica Soliz Loayza
Psicóloga hinaspa proyectop técnican
Lenka Lagrava Córdova
Warmikunapaq hunt'asqa hampina wasita qhawaq médica
Sara Ruth Villca Rocha
Abogada — Juridico qutu
Ana María Galviz Leaños
Ayllu ruwaykunapaq abogada — Juridico qutu
Carla Justiniano Bustillos
Koika proyectop coordinadoran
Maria Antonia Alemán
Socióloga, hunt'achiy técnica
Osvaldo Hurtado Medrano
Willanakuypa Hatun Coordinadornin — hunt'achiy técnico
Erick Leonardo Aliaga Aldana
Wayna Umalliqkunata qhawaq
Marvi Yamile Candia Aramayo
Pakakuna wasita qhawaq
Imaynatam qhawayku hinaspa ruwayku
Hunt'asqa qhaway hinaspa kamachiykuna
Qhaway imaynatam qhali kawsaypi yanapayta, Bolivia suyup kawsayninta qhawayta hinaspa warmikunata amachaq kamachiykunata huñuyku.
Qhali kawsay
Casa de la Mujer wasipi qhali kawsay yanapayqa warmikunaman, warmi wawakunaman hinaspa sipaskunaman hunt'asqa hinaspa utqhay médico qhawayta qun, astawanqa qhari-warmi kasqanrayku maqanakuypi kaqkunaman.
Utqhay clínico onqoykunapi qhawan, sunqu ñak'ariyta thak churan hinaspa maqanakuymanta kuerpopi kaq k'irikunata hampinapi yanapan, hinallataq qhari-warmi kawsaymanta hinaspa wachakuymanta yanapayman chayachin. Hinallataq, Ley 348 nisqaman hina, médico-legal ruwaykunata ruwan: maqanakuy kasqanta qillqawan riqsichiy hinaspa unanchakunata huñuy.
Kay yanapayqa hark'ay, qhaway hinaspa qhali kawsaymanta yachachiy ruwaykunamanpas chayachin: utqhay mana wachakunapaq hampi, ITS nisqamanta hark'ay, hinaspa, hayk'aqchus atikun chaypi, ley nisqanman hina wiksa ch'usaqyachiy.
Huk wasikunawan huñusqa, qillqakunata apachin hinaspa aswan sasa qhaway necesitakuqtin huk yanapay wasikunaman kachan, hunt'asqa, chaninchasqa hinaspa qhari-warmi qhawaywan yanapay kananpaq.
Médico yanapay ruwaykuna
01
Utqhay clínico qhaway
Machista maqanakuymanta kuerpopi kaq ñak'ariykunata utqhaylla qhaway, k'irikunata hampiy hinaspa sunquta utqhaylla thak churay.
02
Qhari-warmi kawsay hinaspa wachakuy
Hark'anapaq yachachiy, utqhay mana wachakunapaq hampiman chayay, ITS nisqamanta hark'ay hinaspa ley nisqanman hina wiksa ch'usaqyachiy.
03
Médico-legal qillqa
Ley 348 nisqaman hina peritokunaq ruwaynin, maqanakuy kasqanta qillqawan riqsichiy hinaspa unanchakunata allinta huñuy.
04
Kachana huñu
Huk wasikunawan huñusqa llank'ay, qillqakunata apachinapaq hinaspa aswan sasa qhawaypaq hampina wasikunaman kachanapaq.
Kunan pachapi kawsayninchik
Bolivia llaqtaqa qhari-warmi ukhupi hatun mana kaqllachanakuywan hinaspa machista maqanakuy manaraq tukukuq kasqanwan kachkan. Kay qhipa watakunapi, feminista hatariykunaqa kallpachakurqanku, aswan rikuriywan hinaspa uyariywan; ichaqa, ñawpaqman kutiyta munaqkunaqa hap'isqa derechokunata pisiyachiyta munanku.
Qhari-warmi kasqanrayku maqanakuyqa runakunaq derechonta aswan hatunta p'akiy kachkanraq. Aswan achkha warmikunam ch'inmanta lloqsispa willakunku, utqhay hinaspa mana ñawi kicharisqa justiciata mañakuspa; ichaqa, achkha mana muchuchiy, chayanapaq hark'akuykuna hinaspa allin ruwaypi pisi kallpa kachkanraq.
Kay maqanakuyqa warmikunaq, warmi wawakunaq hinaspa sipaskunaq kuerponpi, yuyayninpi hinaspa qhari-warmi kawsayninpi ñak'ariyta apamun. Chaywanpas, hunt'asqa, chaninchasqa hinaspa qhari-warmi qhawaywan qhali kawsay yanapayman chayayqa pisillaraq, chaymi derechokunata kutichiyta sasachan.
Bolivia suyupi sasachakuykuna
01
Sapa kuti maqanakuy
Ñawpa pachamantapacha qhari-warmi ukhupi mana kaqllachanakuy kasqan, hinaspa ñawpaqman kutiyta munaqkunaq feminista hap'isqankunata hark'asqan.
02
Ch'inmanta lloqsiy
Aswan achkha willakuy chayamun, achkha mana muchuchiy kaptinpas; utqhay justiciata hinaspa mana ñawi kicharisqa ruwayta mañakunku.
03
Tukuy ladopi ñak'ariy
Warmikunaq, warmi wawakunaq kuerponpi, yuyayninpi hinaspa qhari-warmi kawsayninpi hatun ñak'ariy, hinaspa qhari-warmi qhawayniyuq llaqta yanapaykunaman mana chayay atiy.
04
Derechokunata mañakuy
Derechokunata hunt'asqata kutichinam kanan, achkha laya yachayniyuq runakunaq mana tanisqa yanapayninwan.
Kamachiykuna
Casa de la Mujer nisqaqa hawa suyukunaq hinaspa Bolivia suyuq runakunaq derechonmanta kamachiykunanpi llank'an; chay kamachiykunam warmikunaq, warmi wawakunaq hinaspa sipaskunaq derechonkunata riqsinku hinaspa waqaychanku, hinallataq mana maqasqa kawsanankupaq hinaspa hunt'asqa qhali kawsayman chayanankupaq derechonkuta.
Hawa suyukunapi, kaykunam aswan reqsisqa: Declaración Universal de los Derechos Humanos nisqa, Convención sobre la Eliminación de Todas las Formas de Discriminación contra la Mujer (CEDAW) nisqa, hinaspa Convención de Belém do Pará nisqa, chaymi warmikuna contra maqanakuyta runakunaq derechonta p'akiy hina riqsichin.
Bolivia suyupi, Constitución Política del Estado Plurinacional de Bolivia nisqaqa kaqlla kayta, mana t'aqanakuyta, mana maqasqa kawsayta hinaspa qhari-warmi kawsaymanta hinaspa wachakuymanta derechokunata riqsin. Kay kamachiyqa Ley N.° 348 nisqawan hunt'achikun, hinallataq Ley N.° 243 politicapi qatiykachaymanta hinaspa maqanakuymanta, Ley N.° 263 runa rantikuymanta hinaspa apaykachaymanta, hinaspa Ley N.° 045 racismomanta hinaspa tukuy laya t'aqanakuymanta.
Kamachiykuna hinaspa juridico ruwaykuna
CPE
Constitución Política
Kaqlla kayta, mana t'aqanakuyta, mana maqasqa kawsayta hinaspa qhari-warmi kawsaymanta hinaspa wachakuymanta derechokunata riqsin.
348
Ley N.° 348
Warmikuna mana maqasqa kawsanankupaq Hunt'asqa Ley, juchakunata sutichaspa hinaspa amachana ruwaykunata churaspa.
243
Ley N.° 243, 263, 045
Warmikunata politicapi qatiykachaymanta amachay, runa rantikuymanta hark'ay, hinaspa racismowan t'aqanakuywan maqanakuy.
DDHH
Hawa suyukunawan rimanakuykuna
CEDAW, Convención de Belém do Pará hinaspa Declaración Universal de Derechos Humanos, qhari-warmi kasqanrayku maqanakuyta derechokunaq p'akiynin hina riqsiqkuna.
Seguí explorando
Imaynatam yanapayku
Casa de la Mujer wasip phisqa tukuy yanapaykuna, hinaspa Santa Cruz de la Sierra llaqtapi maqanakuymanta yanapaq alcaldía wasikunaq directorion.
Rimasqayku
Casa de la Mujer wasip qillqasqankuna, llaqtaman rimasqankuna ima.
Yanapakuq yaykuy
Casa de la Mujer wasipi waqyakuykuna, yanapakuykuna, yachaq kayninkuna ima, Santa Cruz de la Sierra llaqtapi.