Vasco Suyumanta Buliviakama

País Vasco (Euskadi) nisqamanta huk brigada, Bolivia suyuta purisqankupi, Warmikunaq Wasinta watukamurqanku, kay latinoamericano suyupa maqanakuyninkunata t’aqwirispa, hinallataq sut’inchaspa independencia maqanakuymanta, chay suyunkupi, chaymi tarikun Españawan Franciawan chawpipi.

Yaqa huk killalla suyuntinpi purisqankumanta, hinallataq imaymana rimanakuykunamanta, umalliqkunawan, política nisqapipas, Alis Alonso, huknin voluntario, rimarirqa:

“Iskay ñanmanta, masipura kallpachakuymi, manan occidental paternalismo nisqapichu sayarin, chaymanmi wakin organizacionkuna yachasqa kanku América Latinaman hamuspanku. Metaykuqa hamuspa kaypi maqanakuymanta yachaymi, kallpachakuymi qhapaqyachinaykupaq, kikinchispa maqanakuyninchista sut’inchaspa; chayqa iskay ñanniyoq kayninmi, experienciakuna revolucionaria nisqakunaq.”

Leire, Navar, Irati, Alis nisqakunaqa Askapena nisqap hukninmi, vasco lluq'i tantanakuymi, llaqtapura hukllanakuypi sayasqa sapanchasqa, susyalista, internacionalista Vasco Suyuta munan.

Tawa voluntarios nisqakunan rirqanku “Productividad nisqapaq allin ruwaykunata maskhay”, chaytan Casa de la Mujer nisqa ruwarqan, chaywanmi alianzas estratégicas nisqakunata ruwarqanku, Santa Cruz llaqtapi warmikunaq violencia de género nisqa sinchi sasachakuyninta hark’anapaq, allichanapaq ima.

Chaymantataq chay wasikunata qhawayta munarqanku, Casa de la Mujer (Warmikunaq Wasin) nisqapi proyectokunamanta yachayta munarqanku. Paykunaqa rimarqankun directorawan, Miriam Suárezwan, política nisqamanta, estructuras sociales nisqamanta, feminismo nisqamanta, huk temakunamantapas.

Chay huñupa tapukuyninman kutichispanmi, ima sasachakuymi karqa feminismopaq América Latinapi, chaymi directorqa kutichirqa:

"Huk agenda mínima común nisqa ruwayta atiyqa, huk kayta, hukniray kaykunata respetaspa, mana ima sapaqchasqa kaspa, feminista huñukuna huk organizacionkuna social, política nisqakunapas articulación nisqa ruwayta atikunman".

Casa de la Mujerqa watukuqkunamanta pisillata yachayta munarqa.

¿Imatan suyakurqanku manaraq viajashaspa?

Leire Ros sutiyuq warmi:

Grupoykuqa Bolivia llaqtatam akllarqaniku rinaykupaq; wakintaq Venezuela, México, Argentina, Grecia, Palestina suyukunaman rirqanku. Hamurqayku askha willakuykunata huñunaykupaq chay ruwaymanta, organizaciones sociales nisqamanta hinallataq estructuras estatales nisqamanta, chaypi llank’aq runakunawan huñunakunaykupaq, hinallataq askha willakuykunata huñunaykupaq.

Suyakuykunaqa hatunmi karqa mana anchata yachasqaykurayku. Ima tarisqaykuqa ancha qhapaqyachiq ruwaymi, suyuqa anchatan wiñarqan, kunankama kallpa chaskisqanta waqaychananpaqmi maqanakushan.

¿Imatan chay experienciamanta qechurqanku?

Navar Larrakoetxea sutiyuq runaqa:

Kaymanta yachasqanchikqa, Bolivia suyuqa mana sarunchasqa kayta munaq llaqtayuqmi, chaymi llaqta hina organizakuchkan, Indígena identidadnin, rimayninkuna, imaymana culturankuna respetasqa kananpaq mañakunanpaq. Imaymana organizacionkunan anchata qhawarishanku warmikunaq atiyniyoq kanankupaq, chhaynapi tukuy imaymana maqanakuykunata chinkachinankupaq, simikunawan, aychapi, yuyaywan ima. Suyasun ñawpaqman puririnankupaq, aswan chanin llaqtaman chayanankupaq, aswan allin kawsayniyuq.

¿Ima comunalidadkunata, diferenciakunatataq qawarqanki feminismo nisqamanta?

Irati Zúñiga:

Aswan riqsisqa q’aytu hina rikusqayqa warmikunaq llapa sarunchasqanmi. Tukuyninpiqa, Bolivia suyupipas, Vasco suyupipas, patriarcado nisqapas kaqllan, hinallataqmi sarunchasqa kashanchis huk sistema nisqawan, chaymi organizasqa kashan warmikunata qharikuna kamachisqa sistemaq mat’ipayninpi kanankupaq.

"feminismo" nisqa simiqa manan kaypichu mast'arikun, Vasco suyupi hinachu. Paykunamanta wakin yachananchikmi kan imayna organizakuymanta, aswantaqa Indígenakunapa culturankunamanta hinaspa comunidad nisqa hamutaymanta. Chayqa tupanmi feminismo nisqapi imamanta rimarisqanchiswan, chaymi kawsayta chawpiman churashan. Culturas Indígenas nisqamanta hamuq ideología nisqa chayta hap’in. Admiranapaqmi, chaymantaqa anchatam yachachwan.

¿Imataq País Vascopa maqanakuyninta, chaytam puriyninkupi resaltayta munarqaku?

Alis Alonso sutiyuq runaqa:

Vasco llank’aq runakunaq maqanakuyninqa kacharichisqa kanankupaqmi, Ispaña, Francia imperialista suyukunaq churasqanchis kapitalismo kadenakunamanta kacharichisqa kanankupaq, hinallataq tukuy laya sarunchakuykunata chinkachinankupaq, chaymi unay pachapaq munay.

Kay yuyaypiqa, brigadas internacionalistas nisqakunaqa ancha allinmi imaymana maqanakuy ruwaykunata kallpachanankupaq, imaymana suyukunapi, suyukunapi, suyukunapi, hukkunapipas, imaraykuchus kunan pacha huknirayña kanman chaypas, huk suyukunaq maqanakuyninmantan yachakunman, chay huk suyukunaq maqanakuyninkunapas kallpachasqa kanmanmi.

España suyuqa, tukukuypiqa, imaymana kawsayniyuq, imaymana costumbreyuq llaqtakuna huñusqa. Ispaña suyuqa yawar hich'aywanmi kamasqa karqan, Latinoamérica nisqapipas, Ibérico yaqa wat'apipas.