Ojesalta contenido-pe

¿Reime piko peligro-pe?Ko refugio oipe'a hokê 24 aravo jave, ára ha ára.

Nde seguridad rehegua
Menú
Pytyvõ ha Servicio-kuéra
Mbaʼéichapa ikatu roipytyvõObservatorio reheguaContáctanos
Institucional rehegua
Mávapa ñandeEike pe ekípope
Difusión rehegua
Mba’épa jajapo?Radio 103.0 reheguaGaleríaProtestasTaller ha tembiaporãMe'ẽrei

Ñane Ñe’ẽ · Publicación

Mboriahu, kuña, ha coronavirus.

Placa magenta con tres puños en alto dibujados. Dice «Cuarentena sin violencia. La pobreza, las mujeres y el coronavirus», e incluye la dirección casadelamujer.org.bo y la leyenda «Descarga la app feminista: Casa de la Mujer Bolivia».
Placa magenta con tres puños en alto dibujados. Dice «Cuarentena sin violencia. La pobreza, las mujeres y el coronavirus», e incluye la dirección casadelamujer.org.bo y la leyenda «Descarga la app feminista: Casa de la Mujer Bolivia».

Miriam Suárez Vargas rehegua

Kuñanguéra Centro

Jepémo umi papapy ikatu ro’ysãmi oñeha’ãvo oñentende pe realidad, oipytyvõ oñemoĩ hağua en perspectiva pe magnitud orekóva umi problema ha umi solución ojejapova’erã ojesupera haĝua. Aikuaa ikatuha añepyrũ pe número de personas afectadas coronavirus Santa Cruz ha tetãme, pero opavave medios de comunicación ha redes sociales ojapóma upéva, ndohejái espacio esperanza-pe guarã. Amomba'eguasuse umi brecha omoheñóiva ko coronavirus ha gobierno insuficiente medida ohapejokóvo, okondena'ÿre mboriahúpe mboriahu tuichavévape.

CEPAL he'iháicha, Bolivia oguereko 11,3 sua tapichakuéra, umíva apytégui 3,9 sua imboriahu (35%). Upe organización-pe voi omombe'u 61% oikóva ipype oikoha 2 dólar al día, péva oisãmbyhy hikuái tembiapo informal ha inseguro rupive, omombaretéva avei mboriahu multidimensional, ojehechaukáva principalmente violencia de género, ambue manifestación apytépe.

Confederación Nacional de Micro y Pequeñas Empresas (Conamype) oadverti por lo menos 60% umi mba'apohára isector-pe ikatu operde hembiapo cuarentena rupive. Oime 600.000 microempresa tetãme, omomba'apóva 1,5 millones de trabajadores. Ko sector ko'ágã inactivo ha upévare ndikatúi ombohovái umi tekotevê básico, consecuentemente ombohape desigualdad. Oñembotývo micro ha pequeña empresa ndaha'éi ohapejokóva crecimiento económico añónte sino avei oity umi empresario mboriahúpe tuichavéva deuda inmanejable ha préstamo bancario.

ONU he’iháicha, umi cifra mboriahu rehegua hasyve jepe oñeñe’ẽvo kuñanguéra rehe: 70% omba’apo sector informal-pe (mba’apohára ogapýpe, ñemuha mercado-pe), ha 33,9% familia boliviana omyakã kuña. Ojehechávo umi carga doble ha triple kuñanguéra ogueraháva, ojupíha desigualdad, aravo pukukue oñangarekóvo ha tekotevêha ojeheka tape ojehupyty haguã tekove- "feminización mboriahúpe"— ojehechakuaa particularmente, ha'égui kuña ha'égui factor oinfluíva mboriahúpe.

Oñembohovái ko realidad, oguahê coronavirus, omoirûva declaraciones de cuarentena presidente ha emergencia sanitaria odisponéva gente opyta haguã hógape. Pe medida oñeñe’ẽrendu tavayguakuéra voluntad reheve térã ndoipotáiramo, ha oimeraẽ oñeanimáva osẽ —he’iháicha umi tapicha común, oheka haĝua mba’e omoĩ haĝua mesa ári —ohasáta umi consecuencia naiñe’ẽrendúigui. Mba'épiko? Terror institucionalizado rehegua. Eikuaa porã boliviano-kuéra ikatuha omano coronavirus-gui ha avei anemia-gui. Bolivia-pe, tapichakuéra omano dengue, paludismo, infecciones respiratorias, tuberculosis ha aborto inseguro (mbohapyha causa principal mortalidad materna). Kuñakarai Añez, etonifica ne amenaza, emoguahẽ umi canasta hi'upyrã oñeprometéva tarde mboyve, ha eguereko algún respeto umi mboriahúpe ha'éva riqueza Estado Plurinacional-pe.

Casa de la Mujer

Apoyo psico-jurídico, médico ha social orekóva perspectiva feminista Santa Cruz de la Sierra-pe.