Warmikunapa qawariyninmanta Agenda Política nisqa

Ayllu umallikuna, políticos, periodistas, medio ambientemanta yachaqkuna, salud profesionalkuna, activistakuna, wasiyuq warmikuna, indígena llaqtakunamanta representantekuna, hukkunapas, Casa de la Mujerpi iskay killa huñunakurqanku, chaypin rimarqanku poder político nisqamanta, patriarcado nisqamanta, violencia de género nisqamanta, cuerpokunaq kikin kamachiyninmanta, autonomía económica nisqamanta, recursos naturales nisqamantawan.

Chaypaqmi karqa Santa Cruz llaqtapi Warmikunamanta Agenda Política Departamental nisqa musuqyachiy, chaymi 2015 watapi wakichisqa karqa, chaynallataqmi huñusqa musuq Agenda 2018-2024 nisqa hatarichiy, chaymantam pisi tiempollamanta gobiernopa representantenkunawan rimanqaku.

Sapa sesión nisqapin especialistakunaq presentacionninku karqan, paykunan sapa temamanta tupaq cifrakunawan, datoswan ima huk qhawariyta qorqanku. Chay qhepamanmi huñunakuyman hamuqkuna llank’ana t’aqakunapi huñunakurqanku, ñawpaq agendapi kaq puntokunata qhawarinankupaq, mosoq propuestakunamanta rimanankupaq, paykunaq qhawarisqankuman hina, yachasqankuman hina, hinallataq presentacionkunapi willakuykunata tarisqankuman hina.

Yaqa 200 runakunam chay qillqasqata ruwanankupaq yanapakurqaku. Kay ruwayqa, temas estratégicos nisqakunata, ruwaykunata ima riqsichiyta munarqa, alianzas nisqakunata, compromisos nisqakunata ima, chantapis organizaciones sociales, ONGs, actores de la sociedad civil nisqakuna llamk’ay qutukunapi participaqkuna ima ruwayninkunata riqsichiyta munarqa.

Warmikunaqa pachamamapaqmi huñunakuchkanku

Kay wataqa, Agenda Política nisqa contextualizayta, qhapaqyachiyta, musuqyachiyta ima munarqa, pachamama waqaychaymanta astawan qhawarispa.

Casa de la Mujerpa kamachiqnin Miriam Suárezpa nisqanman hinaqa, kaymi musuq Agendapa huknin aswan sumaq kaqnin: warmikunapa huñunakuyninkuna, organizacionkunapa pacha tikrayman, chaynallataq recursos naturales nisqakuna waqaychaymanpas.

Shinami tantanakuykunapi tukuymanta suqta yuyaykunata rimarkakuna, chaykunaka mushuk Agendapimi churashkakuna:

Democrización de poder nisqa, warmikunaq participación política nisqapipas.

Patriarcado nisqamanta desmontaje cultural, simbólico y material nisqa.

Garantías y condiciones nisqakuna mana maqanakuyniyuq kawsanapaq derecho nisqa ruwanapaq.

Warmikunapa kurkunpa autonomía hinaspa kikinmanta kamachikuynin.

Warmikunapaq autonomía económica nisqa, recursokunaman, qolqe haykuyman, llank’ayman, oportunidadkunaman, qolqe tarpuypi yanapayninkuta reqsispa, wasipi llank’aykunata mosoqmanta chaninchaspa ima.

Warmikuna, recursos naturales y cambio climático.

Soqta huñunakuykuna qhepamanmi julio killapi huk tukukuy ruway ruwakurqan, chaypin qhawarikurqan propuestakunata, ñawpaqman churanapaq ima. Kaymi wakin acuerdokuna hinaspa mañakuykuna Gobierno Autónomo Departamentalman hinaspa hoq kamachikuqkunamanpas, chaykunan kanku:

Reglamentos internos nisqa ruway, cheqaq paridad de género nisqa garantizakunanpaq, representación nisqapi, contratacionpipas funcionarios públicos nisqakunapi. 243 Kamachiy hunt’akuyninta qhawarispa, acoso nisqamanta, violencia política nisqamanta ima.

Abortowan tupaq warmikuna mana chanin huchachasqa warmikunata movilizacion hinaspa defiendey, chaynallataqmi qawapayaypas Demanda Constitucional 206/14 nisqa kamachikuy.

Yachay wasipi yachaykunapi churana, maqanakuy hark’ayta, warmi-qhari puñuypi mana allin ruwaykunata mana chaskiyta, hinallataq imaymana kawsayta, qhari-warmi kaynintapas respetayta.

Chay programas de educación sexual y orientación nisqakuna mast’arisqa kananpaq, tukuy departamentopi puririchisqa kananpaq, mana munasqa wiksayakuykunamanta hark’akunanpaq.

Llank’ay derechokuna amachay, cuidado llank’ay reqsichiy, hinallataq lesbiana, bisexual, trans warmikunaq llank’aynin, mana sapaqchasqa, mana maqanakuyniyoq.

Empresas privadas nisqakunata kamachiy, mana heterosexual nisqa orientacion sexual nisqayuq runakunata, discapacidad nisqayuq runakunata, indígena hinaspa afrodescendiente nisqa llaqtakunaman perteneceq runakunata contratanankupaq.

Mikhusqayku rurukunamanta willakuy, mikhuyniykupi agroquímicos nisqakuna, OMG nisqakuna ima mana chaskisqa kasqanmanta.

Acuíferos nisqakunata waqaychaq sachakunata waqaychaq kamachikuykunata hunt’ay.

Imaynatahmi planes de gestión forestal nisqa ruwakun chaymanta planes de tratamiento de residuos sólidos nisqamanta willakuy.

Proyecto Hidroeléctrico Rositas nisqamanta tukuy ima manchachikuykunamanta willakuy.

Ñawpa yachaykunata herencia chaskishkakunata wakaychina, Programas de Desarrollo nishkakunapi churachun, pachamamata, pachamamatapash yupaychana ukupi.

Miriam Suárezpaq, Casa de la Mujerpa kamachiqninpaqqa, kay musuq Agenda Política nisqapa aypayninqa "warmikunapa compromisonta ratifikaymi, mana ima chikanchakuykunamantapas; aswan allinqa, huk yuyaylla tariymi, chaymi permite huk hamutayta hinaspa asuykuyta chay sasachakuykunata, chaykunam afectawanchik".