Ñane Ñe’ẽ · Publicación
Peteî Agenda Política Kuña Perspectiva guive
Tendota comunitario, político, periodista, medio ambiente, profesional salud, activista, ama de casa, representante comunidad indígena, ambue apytépe, oñembyaty mokõi jasy Casa de la Mujer-pe oñomongeta poder político, patriarcado, violencia de género, autodeterminación órgano, autonomía económica ha recurso natural.
Hembipotápe oime kuri ombopya'e Agenda Política Departamental Kuña Santa Cruz-gui, oñembosako'iva'ekue 2015-pe, ha oñemopu'ã colectivamente Agenda pyahu 2018-2024, pya'eterei oñeñe'êta umi representante gobierno-gua ndive.
Káda sesión oreko presentación especialista ome'ëva peteî panorama orekóva cifra ha dato relevante cada tema. Upe rire, umi tapicha oîva’ekue oñembosako’i aty omba’apóvape ohesa’ÿijo haguã umi punto oîva orden del día ohasava’ekuépe ha oñomongeta haguã propuesta pyahu oñemopyendáva percepción, conocimiento ha marandu ojehupytýva presentación jave.
Amo 200 tapicha rupi oipytyvõ ko kuatia ñemoheñói. Ko proceso hembipotápe oime odefini tema ha actividad estratégica, omopyendáva alianza ha compromiso, ha odefini rol orekóva umi organización social, ONG ha umi actor sociedad civil oparticipáva umi grupo de trabajo-pe.
Kuñanguéra oñemomýi tekoha rehe
Ko arýpe, hembipotápe oime kuri ocontextualiza, enriquece ha ombopya'e Agenda Política orekóva enfoque adicional protección ambiental rehe.
Péicha he'i Miriam Suárez, directora Casa de la Mujer, kóva peteî punto interesante Agenda pyahúpe: compromiso orekóva grupo ha organización kuñanguéra cambio climático ha preservación recurso natural.
Péicha oñembohovái seis punto en total umi aty jave ha oike Agenda pyahúpe:
Democrización poder ha participación política kuñanguéra rehegua.
Desmontaje cultural, simbólico ha material patriarcado rehegua.
Garantía ha condición ojejapo ha@ua derecho ojeiko ha@ua violencia-gui.
Autonomía ha autodeterminación kuñanguéra rete rehegua.
Autonomía económica kuñanguérape guarã, jehupyty joja recurso, ingreso, tembiapo, oportunidad, reconocimiento aporte económico orekóva ha revaloración tembiapo ogapýpe.
Kuñanguéra, recurso natural ha cambio climático.
Oñemotenondévo seis reunión, oñemotenonde julio ohasávape peteî evento de clausura ohesa'ÿijo haguã umi propuesta ha omopyendáva prioridad. Ko'ãva ha'e umi acuerdo ha mba'e ojejeruréva oñepresentáva Gobierno Autónomo Departamental ha ambue mburuvichakuéra orekóva responsabilidad específica:
Ojapóvo reglamento interno ogarantisa haguã paridad de género añeteguáva representación ha contratación funcionario público-kuérape. Oasegura cumplimiento Léi 243, ombotovéva acoso ha violencia política.
Movilización ha defensa kuñanguéra injustamente criminalizada umi razón ojoajúva aborto rehe, ha monitoreo Fallo Constitucional 206/14 rehe.
Oike mbo’ehao mbo’esyrype ojehapejoko haguã violencia, oñembotove acoso sexual ha oñemomba’e diversidad cultural ha género rehe.
Oñemosarambi ha oñemboguata haguã umi programa de educación ha orientación sexual departamento pukukue ani haguã umi embarazo ndojeipotavéiva.
Defensa derecho laboral rehegua, ojehechakuaa tembiapo ñangareko rehegua, ha kuña lesbiana, bisexual ha trans rembiapo, ndoguerekóiva ñemboyke ha violencia.
Oinstrui empresa privada-kuérape okontrata haguã umi tapicha orekóva orientación sexual ndaha'éiva heterosexual, umi tapicha orekóva discapacidad, umi tapicha oiméva comunidad indígena ha afrodescendiente-pe.
Marandu umi producto ja’úva rehegua, ombotove agroquímico ha OMG ñande rembi’úpe.
Oñemoañetévo léi oñangarekóva ka'aguy oñangarekóva acuífero rehe.
Marandu mba’éichapa ojejapo umi plan de manejo forestal ha umi plan de tratamiento de residuos sólidos rehegua.
Declaración ombotovéva opavave amenaza oúva Proyecto Hidroeléctrico Rositas-gui.
Oñeñongatu umi mba’ekuaa ypykuéra hereditario oike haguã umi Programa de Desarrollo-pe, peteî marco de respeto naturaleza ha tekoha rehegua ryepýpe.
Miriam Suárez-pe guarã, directora Casa de la Mujer-gua, jehupytyrã ko Agenda Política pyahu ha'e "omoañete compromiso kuñanguéra ohasáva oimeraêva joavy; tuicha mba'éva ha'e ojuhúvo punto común opermitíva entendimiento ha enfoque umi problema ñande afectáva".
Casa de la Mujer
Apoyo psico-jurídico, médico ha social orekóva perspectiva feminista Santa Cruz de la Sierra-pe.
