28 wata hinaspa aswan pisilla

Chunka waranqa iskay pachak iskay chunka p’unchaykuna pasarqan, 28 wata karu puriy allin ruwaykunamanta, mana allin ruwaykunamanta, yachanakuspa, kallpachakuykunata ruwaspa derechonchiskunata mañakunanchispaq, chaymi tupan impulsos colectivos nisqawan patriarcado nisqa ch’usaqyachinapaq, Santa Cruz llaqtapi warmikunata, wayna sipaskunata, sipaskunata sarunchanapaq sistema hina.

Qillqasqa: Miriam Suárez Vargas

Warmikunapa Wasinqa kamarisqa karqan 1 p’unchay aymuray killapi 1990. Chay pacha participaqninchiskunaqa manan hayk’aqpas qonqasunchu askha warmikuna mayo p’unchay puriyman, “Llank’aqkunaq P’unchaynin Internacional” nisqaman haykusqankuta, chaypin willarqanku Warmikunaq Wasi kicharikusqanmanta, huk movimiento socialkunawan tupachisqa, chaykunapas mañakunkutaqmi libre kayta mana chanin ruwaykunata t’ikranankupaq estados de bienestar nisqaman, kaqlla oportunidadkunawan. Burlakuykuna, misoginiawan cargasqa mana allin yuyaykuna chawpipi, feminista kasqanchista declarakurqanchis.

Kay imaymana experienciakunamanta yachay ruwaymi rinrinchista filoyachirqan warmikunaq nanayninta uyarinaykupaq, sientenaykupaqpas, paykunan kawsarqanku hinallataq kawsashanku qhari maqanakuy manchakuypaq. Imaymana kasqaykutan tarirqayku, hukniray experiencia personalniyoq, ichaqa kawsayninchispi huk denominador común nisqayoq kasqanchista: ñawinchispi qhari-warmi kayninkumanta violencia, ñawinchispi rikhurimuq, huk hark’a hina hark’awanchis horizonte nisqatapas, colorninkunatapas. Hermana kayta yacharqayku, pusaq simikunatataq tarirqayku, chaykunan yanapawarqanku decidisqaykumanta, acuerdokunamantawan willanaykupaq, cuerpoyku contra maqanakuy ruwasqa rikukuq kananpaq, denuncianaykupaqpas. Yacharqanchikmi maqanakuyta tukuchinapaq tanteayqa makinchikpi kasqanmanta.

Warmi Wasi kamasqa kasqanmantapachan sut’imanta maqanakun sistemas de opresión, discriminación nisqakunawan, hinallataqmi ruwasaqku. Warmikuna justiciaman haykunankupaq derechonkuta mañakuq kaptinkuqa, chaynallataq ima derechonkupas huntasqa kananpaq, kallpanchikpa atisqanman hinam hinalla puririsunchik, chaymantañataqmi huk warmikunapas mantota hapispanku warmi emancipacionta atipayta hinalla ruwanqaku.

Chay pasasqa pachakunapi yuyaykuspaqa, rikunchismi valorniyoq warmikunallata, paykunan frontera chimparqanku privadomanta llaqtakama, llaqta runa hina tarikunankupaq, tukuy imaman derechoyoq, mana ima sapaqchasqa, herederokuna hatun pioneros de las luchas de la justicia social; feminismo nisqataqa hap’iykunchismi, huk yuyay hinallataq ruway hina, chaymi desmistifikan machismo nisqatapas, qharikunaq atiypa hegemonía nisqatapas.

Watakuna pasasqanman hinam, pachak waranqa masnin warmikunata oficinaykuman chaskirqanchik, paykunam confianzankuwan legitimarqaku hinaspa legitimachkankuraq, qullqiwan hinaspa huk sasachakuykunawanpas ñawpaqman purinanchikpaq compromisoykuta.

¡Ancha kusisqa, masiykuna! Hatun abrazota qunakusaqku, hatunmi llapa amistadniykupaq, puriqmasiykupaqpas. Riqsikuyki.