Ñane Ñe’ẽ · Publicación
Mba'épa he'ise "Yo me sumo"?
“Che aike, mba’épa nde?”. ha'e peteî campaña omoheñóiva Casa de la Mujer omokyre'ÿvo concienciación kuñanguéra ha kuimba'épe osupera haguã violencia ha'éva peteî responsabilidad colectiva, oñepyrûva cambio de actitud ha comportamiento ára ha ára.
Ko idea "oñemoirûvo" ha'e avei peteî ñehenói activismo-pe, ha'e haguã agente de cambio omokyre'ÿva —taha'e ifamilia, mbo'ehao, universidad térã mba'apohágui— derecho joja kuña ha kuimba'épe ha osupera haguã rol de género. Ipahápe, oñeikotevê peteî transformación cultural, peteîva opavave ñaipytyvõva.
Violencia de género ndopamo’ãi oñemoambue peve pe percepción kuña rete ha’eha kuimba’ekuéra mba’e ha oikotevẽha iñemoneĩ, ojehuháicha catcalling kásope; térã oñemboyke peve pe idea kuñanguéra heñói hague sy ha’e haĝua ha pe maternidad ha’eha peteĩ obligación, ndaha’éi peteĩ elección. Ko situación noñemoambuemo'ãi cuestionamiento moral ÿre sociedad-gui ha pena penal ÿre umi ojapóva acto de violencia kuñanguéra rehe, taha'e físico, sexual, psicológico térã simbólico.
Ko campaña hembipotápe oime oñembotuichave opáichagua tema ojoajúva prevención violencia de género rehe. Peteîha etapa-pe guarã, oñepyrûva oñepyrûvo 8 de marzo 2018, oñembohovái irundy área temática específica:
Violencia patriarcal: oikuaa Léi 348 ha motivación oñemombe’u haguã.
Violencia sexual: acoso callejero, catcalling.
Derecho Sexual ha Reproductivo: ojeporu pe píldora pyharevegua rire.
Embarazo adolescente: derecho odesidívo sy reko rehegua.
Ko primera etapa ofinancia Cuso Internacional ha oike diseño de piezas gráficas ojoajúva ko'ã tema rehe, oñembohasáva ore redes sociales rupive, Casa de la Mujer Bolivia.
Avei, irundy programa de radio ojoajúva ko'ã tema rehe oproduci ha otransmiti ore emisora, Radio Alternativa 103.0 FM, orekóva cobertura tavaguasu Santa Cruz de la Sierra, Bolivia-pe.
Peteî campaña umi campeón omoambuéva
Miriam Suárez-pe guarã, directora Casa de la Mujer-gua, peteîva umi propósito campaña ha'e omomba'eguasúvo múltiple violación derechos humanos kuñanguéra, violación oikéva ciclo continuo de violencia, péicha ojekuaa umi expresión iñambuéva cultura patriarcal.
Umi irundy eje temático campaña ojegueru estrategia de comunicación, omoheñóiva 2017 Casa de la Mujer proyecto “Osupera violencia sexual mitãkuña, mitãkuimba'e ha adolescente rehe”, oipytyvõva Plan Internacional.
Ko investigación ohechakuaa ko'ã apañuãi diagnóstico orekóvape:
Ndojekuaaporãiha Léi 348, Léi Atyguasu ogarantisa haguã Kuñanguérape peteî Tekove ndorekóiva Violencia.
Hetaiterei víctima violencia sexual rehegua.
Hetaiterei imembykuña ndojeipotavéiva.
Ndojekuaaporãi Derecho Sexual ha Reproductivo rehegua.
Sa'i interés ko tema rehe tuvakuéra ha mbo'ehára, además ndaipóri marandu.
Sa'i interés oúva medios de comunicación-gui omoherakuã haguã hekoitépe apañuãi.
Contexto pe problema rehegua
Violencia kuña, mitãkuña ha adolescente rehe Bolivia ha mundo pukukue omoheñói violación ojeipysóva, ojetolera ha normalizada derechos humanos rehe. Avei ojehecha peteî problema salud pública ha justicia social ohypýiva miles de personas ára ha ára, oimpactáva integridad ha dignidad humana orekóva.
Bolivia-pe, 9 jasypoapy 2013 guive –oñepyrũvo omba’apo Léi 348 – 6 jasypoapy 2018 peve, ojeregistra oficialmente 129.130 káso violencia familiar térã doméstica ha en total 455 femicidio.
Ndoguejýi número jepénte oñeha'ã opáichagua institución ha umi progreso ojejapóva Léi ndive. Upévare campaña "Aike" hembipotápe oime maymáva oñandu oreko responsabilidad osupera haguã violencia de género, responsabilidad ikatúva omoañetéva hembiapo ára ha ára rupive.
Hembipotápe oime kuimba'e ha kuña ohechakuaa violencia de género ojehechaukáva tekove ára ha ára ha ocuestiona mba'éichapa orreacciona ko'ã situación ha mba'e rol orekóva transformación cultural peteî tekove hekojoja ha jojavéva gotyo oñemomba'éva derecho ojeiko haguã libre de violencia.
¿Arakaʼépa oñepyrũ pe kampaña?
Ko campaña oñepyrü 8 de marzo 2018, Día Internacional de la Mujer, oaprovecháva fecha emblemática orecupera haguã época de conmemoración ojegueromandu'ávo lucha heta antecesor oganáva derecho kuñanguéra.
Casa de la Mujer
Apoyo psico-jurídico, médico ha social orekóva perspectiva feminista Santa Cruz de la Sierra-pe.
