Mitã ñemuhakuéra ko'ã pandemia coronavirus jave

Orekóvo intención omonéîvo ñemboty ha umi medida ojeadoptáva emergencia de salud rehe, peteî colega Radio Alternativa-gua, umi ronda periodística jepiguáicha tavaguasu rapére, ojuhu mitãnguéra orekóva 10 ha 12 ary osêva tape rehe ha'erõguáicha ambue ára. Pe periodista curioso oñemboja hesekuéra ha oporandu: "¿Mboy áñopa peguereko? ¿Mba'ére piko ndapeiméi pende rógape? ¿Reikuaápa oîha emergencia de salud?"

Umi mbohovái ha’e enfático; umi mitã oikuaa porãiterei pe emergencia de salud: “...oĩgui coronavirus Bolivia ha Santa Cruz-pe...” Upéicharõ, mba’ére piko ndopytái hógape? Pe porandu noikotevẽikuri peteĩ ñembohovái. Umi mitã ovende hína kuri isykuéra oproducíva, hesarái pe peligro-gui oha’arõ aja umi ojoguávape. Tekotevẽ ovende hikuái, ha pya’eve iporãvéta; ha’ekuéra, avei, oĩse hógape hogayguakuéra ndive.

Peteĩ mitã ovende hína mbujape, ambue cuñapé, ambue apyka, ha mba’e; opavave hembiapo heta oha’arõvo umi potencial cliente orekóvape. Pe apyka ovendéva oreko kuri pe situasión ijetuʼuvéva. Umi tiempo de confinamiento-pe, umi apyka jepe oĩ tapére, ojagarrávo pe espacio michĩva ojeguerekóva okomparti haĝua umi confinado apytépe, ha ko emergencia-pe, mávapa ojoguase peteĩ apyka?

Ko'ã mitã oiporavova'erã oñangarekóvo tesâi rehe opytáva hógape ha osêvo ovende mba'erepy. Omoañete hikuái rol de proveedor ifamilia-kuérape guarã, ha orden de estancia en casa hasy chupekuéra omotenonde haguã hembiapo. Mba’épa oñandúta hikuái ohechávo ha oikuaávo opa ambue mitã opytaha hógape? Ojekuaaháicha, ocompensa hikuái upe temiandu orgullo reheve oñeñandu haguére responsable omoguahẽvo mensaje ifamiliakuérape.

Ko periodista artículo ha'etévaicha inocente oikuaauka consecuencia orekóva política de salud oadoptáva ohesa'ÿijo'ÿre, según Instituto Nacional de Estadística (INE), oîha 2.497.478 mitã (0 a 11 ary) Bolivia-pe. Upe total-gui, 27,2% oiko departamento Santa Cruz-pe; ha haimete 4 millones tapicha tetãme oiko mboriahúpe, chupekuéra guarã oipy'apýva principal ha'e sobrevivencia ko'ã mba'e ha oimeraêva crisis mbytépe.

Ipahápe, periodista oporandu peteĩ mitãme: "¿Reipota piko mba'eve ne angirũ térã ne rogayguakuérape?" —Pepyta pende rógape ha peñangareko pendejehe. Paradoja ko situación-pe ha'e umi mitã ñemuha ha hetaiterei tapicha odefiende ndaha'éi orden de estancia en casa añónte sino avei gravedad mortal coronavirus, UNICEF ome'ë sy, túva ha oñangarekóva peteî serie de herramientas omoheñóivo actividad hógape mitãnguéra ndive ikatu haguã osegi oaprende, omombarete vínculo familiar, ha oñangareko salud física ha emocional rehe. Oguahêma ára "oñehenói haguã" ko'ã tembiporu amo ipahápe oguahê haguã opavave ógape ha oike haguã opavave mitãme.

Kuñanguéra Centro

Radio Alternativa 103.0 fm Santa Cruz-Bolivia rehegua