Ñane Ñe’ẽ · Publicación
FALTA UMI PRESUPUESTO-PE
Ára 7 jasypoapy ary 2018-pe, Casa de la Mujer, ojoajúva Coordinadora de la Mujer rehe, ha umi institución omba’apóva kuña derecho rehe Santa Cruz-pe, ombojoaju iñe’ẽ ha ojerure presupuesto suficiente ombohovái haguã violencia de género ha eficiencia implementación-pe.
Umi consigna guýpe “¡Presupuesto contra la violencia, ko'ágã!” ha “Roikose”, oñembyaty cien kuña rupi ha unos kuánto kuimba’e oikeva’ekue upe causa-pe. Ko aty oiko 7 a.m. Centro de Mujeres-pe, oñepyrûhápe caravana ojerúre cumplimiento Ley 348, presupuesto rupive opermitíva acceso real víctima ha kuñanguéra en general derecho orekóva ha justicia-pe.
Caravana oñepyrû ijeho ha peteîha punto oguahëva Comando Policía Santa Cruz de la Sierra, ko'ápe umi manifestante ojerúre oñe'ê haguã autoridad yvatevéva institución verde oliva ndive.
Ndohupytýi respuesta ni atención, odecidi hikuái omboty tape ojerurévo pytyvõ chofer-kuérape ha omoherakuã haguã imba'ejerúre. Ombohováivo, umi policía ointerveni ojoko haguã protesta, ombotovéva parada temporal tránsito. Oiko jave discusión oúva, peteîva umi manifestante osapukái: “¡Policia sexista!”.
Upe rire, caravana oho centro de la ciudad, ojere Plaza 24 de Septiembre orekóva consigna, ome'ë cartel umi ohasávape, ha omohu'ã evento conferencia de prensa Sala de Prensa Gobernador-pe, heta medio de comunicación ocubri discurso vocera ha'eháicha Silvana Vásquez, activista ha promotora política pública contra la violencia; Lida Lozano Dirección de Género-gui; Leslie Cedeño, abogado Casa de la Mujer-gua; ha José Carlos Soruco Barbey, Asamblea Legislativa Departamental-gua, oñe'ê avei.
Umi cifra osapukái presupuesto-kuéra rehe.
Umi dato ndahi'aréi oúva ohechauka urgencia oñembohovái haguã ko problema social:
Bolivia-pe, mbohapy ára omano peteî kuñakarai víctima violencia de género ramo. Ára ha ára, 13 kuña opaichagua eda-gua ha'e víctima delito sexual. Ko'ã káso orepresenta porcentaje ijyvatevéva delito, oimehápe 15% peteî total 30.351 káso oñemombe'úva, péicha he'i dato Ministerio Público ary 2017-pe.
Ko káso específico Santa Cruz, Ministerio Público oregistra 6.654 denuncia Ley Nº 348 ko departamento-pe ko arýpe, umíva apytépe 16 femicidio ha 1.302 delito sexual. Ko departamento oreko tasa ijyvatevéva ko'ãichagua delito tetã pukukue.
Jepénte oî cifra, umi presupuesto odestina gobierno departamental igualdad de género ha lucha contra la violencia kuñanguéra rehe ndohasái 1,2% (al mejor de los casos) total asignación presupuestaria orekóvagui.
Santa Cruz káso, techapyrã, Presupuesto Agregado de Actividades y Proyectos de Inversión por Programas de Gasto (Ministerio de Economía, 2018) ha'e Bs 5.671.421.030 (presupuesto tuichavéva oñembojojávo ambue departamento rehe), umíva apytégui 0,60% oñeme'ê rubro gasto "Promoción ha políticas umi grupo ha kuñanguéra vulnerable-pe guarã".
Péva asignación insuficiente gueteri oñembohape umi nivel bajo ejecución presupuestaria. Santa Cruz káso, presupuesto Gobernador ombohovái haguã violencia de género ary 2016 ha'éva Bs 8.923.426, orekóva tasa de ejecución 24,42%-nte, péicha he'i dato ombyatýva Centro de Promoción de Mujeres Gregoria Apaza Ministerio de Economía y Hacienda Pública.
"Presupuesto ha'e peteî indicador fundamental voluntad política ha interés peteî tema ome'êva. Ñande mburuvichakuéra ohecháramo prioridad tema violencia, péva ojehechava'erã umi presupuesto-pe. Ha upéva ndoikói", omoañete Fabiola Rojas, gerente de proyecto Casa de la Mujer-pe.
“Rojapo tuicha paso en términos de reglamentos contra la violencia, pero ko'ã avance omoirüva'erã política orekóva presupuesto suficiente ha eficiente ikatu haguã kuñanguéra añetehápe oiko peteî tekove libre de violencia”, he'i vocera caravana-gua.
Ko tembiapo ojesareko haguã kuña derecho jeporu rehe Bolivia-pe oreko pytyvõ IDEA Internacional ha Embajada de Suecia.
Casa de la Mujer
Apoyo psico-jurídico, médico ha social orekóva perspectiva feminista Santa Cruz de la Sierra-pe.
