Santa Cruzqa militarizasqa kanqa

Santa Cruz, Bolivia suyupi militarizasqa kanqa

Kay gobierno interinomantaqa manan imapas admirakunapaqchu. Runakunaqa Senkatamanta, Sacabamanta wañusqakunapa rikchayninkunatam yuyayninkupi musuqllaraq hapinku —militarkunapa grado balakunawan wañuchisqa runakuna, Jeanine Añezta interino presidente kananpaq churaq golpe de estadopa contranpi protestantekunapa kikin runakunaman dirigisqa. Runakunapak hayñi tantanakuykuna, runakunapash willashkami, chay proceso electoralta yanapakkuna, contrariokuna políticopi makanakuypi, 30 runakuna wañushka, 27 wañushkakuna, llaktayukkuna harkashka kashpa, gobierno interino llankaymanta protestakunapi.

Chaymantataqmi chay interino presidenteq Asamblea Legislativa Plurinacional nisqaman haykurqan, umanmanta aswan hatun Bibliata apaspa, kamachikuyninta mana kasukuyta atrevikuq herejekunata manchachinanpaq. Cruzwan Bibliawanmi mana tukukuq atiyta churananpaqña kashasqanmanta, mayña qolqepaqña kashaspapas, Bolivia llaqtaq pisiyashaq thak kawsayta peligropi churaq métodokunata utilizaspa.

Chay pandemiaqa paykunamanmi hamurqan "guante hina"; chaymi aswan allin karqan kamachikuypi qhepanankupaq munasqankupaq. Uniformemente, declararqanku cuarentena nisqatapas, emergencia de salud nisqatapas, huk suyupi ancha imaymana, ayllukunawan, runakunawan ima, askha mana hunt’asqa necesidadniyoq, chaymi munaspapas mana wasinkupi qhepakuyta atirqankuchu; chayqa kanmanmi wawanku yarqaymanta pisi-pisimanta wañusqankuta qawaspanku renunciasqankuman hina.

Kunanqa, k’irisqaman insultota yapaspa, nisqankuman hina, huk situación específica nisqapa gravedadninta qawachinapaq, chaytam chayraq willakurqa Ministro de Desarrollo Productivo (pich’uy "p" nisqawan) Wilfredo Rojo, chayllaraq willakuptin: "guerra pachakunapi llaqtayuq runakunaqa kasukullanku", justificaspa Santa Cruz de la Sierra llaqtapa militarizacionninta, hamuq martes 14 abril killamanta qallarispa. 2020 watapi.

¿Imataq kay kamachikuqkunapa yuyayninpi pasachkan? Yaqapaschá yachanku mana legitimidadniyoq kasqankuta, hinaspan yuyaykunku aswantaraq tornillokunata aprietanankuta, manaraq desobediencia ciudadana nisqa mana yachayniyoq kayninta, mana allin ruwasqankutapas rikuchishaqtin. Manan pipas negayta atinmanchu pandemia kaqtinqa, manataqmi pipas hark’anapaq, hark’anapaq kamachikuykunata hunt’ayqa ancha allinchu, nitaqmi pipas munanmanchu wawankuna t’antata lecheta mañakushaqtinku mana imatapas ruwaspalla kayta. Chayraykum, harkakuy ruwaykunaqa qawarinanku chay diferenciado nisqa impactota, imaymana poblaciones nisqapi, chaynallataq características socioeconómicas nisqapipas.

Militarización nisqa dictadurakunaq típico nisqa; kay medidamanqa recurrikun gobierno entiendeqtinmi, manan atiyniyoqchu llaqtawan rimanakuy kananpaq. Tapukunanchismi: ¿hayk’aqllapas kay gobiernoqa chinkachirqanchu kamachiqninkunaq yanapayninta, iñiynintapas? ¿Imaraykutaq mana huk yuyayniyuq ruwaykunata qhawarinachu maypichus llaqta runa ayllunkuta, barrionkuta utaq llaqtankuta hark’aymanta, qhawaymanta ima responsabilidadta qunakunku?

Militarización nisqa manchakuytan paqarichimun, ichaqa kusikuypaqmi, kay sientekuyqa manan wiñaypaqchu, aswan allin p’unchaykuna suyakuymi pachaq purisqanman hina llaqtaq kamay espiritunta takyachirqan, ayllunkuta mana allinkunamanta hark’anankupaq, amachanankupaq, ichaqa sasachakuykunaman solidaridad nisqa solucionkunata tarinankupaqpas.